emocje

Jaki wpływ ma styl przywiązania na nasze związki?

Budowanie więzi pomiędzy dzieckiem, a matką jest jednym z podstawowych zadań jakie postawiła przed człowiekiem natura. Poszukiwanie bliskości zarówno fizycznej, jak i emocjonalnej jest jedną z fundamentalnych potrzeb psychicznych. Człowiek do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania potrzebuje bliskości, jest ona niezbędna szczególnie w okresie niemowlęcym, kiedy nie potrafi jeszcze samodzielnie zaspokajać swoich potrzeb. Więź która wytwarza się pomiędzy dzieckiem, a jego matką stanowi podwaliny pod wszelkie późniejsze związki emocjonalne oraz sposoby nawiązywania kontaktów społecznych. To właśnie obecność matki, jej zachowania i bliskość odgrywają znaczącą rolę w rozwoju dziecka.

Zgodnie z teorią przywiązania stworzoną przez brytyjskiego psychiatrę i psychoanalityka Johna Bowbly’ego, zdolność tworzenia bliskich relacji z drugą osobą jest procesem. W ramach tej teorii wyróżnia się podstawowe style przywiązania: bezpieczny, lękowo-ambiwalentny, unikający oraz zdezorganizowany.

Bezpieczny styl przywiązania

Rozpoznawano wśród dzieci, które nie czuły potrzeby nieustannego upewniania się o obecności matki, traktowały ją jako element wspomagający w poznawaniu otoczenia, do którego co jakiś czas wracały. Po wyjściu matki były zaniepokojone, gdy powracała okazywały radość z tym związaną, jednak po chwili wracały do zabawy. Charakterystycznym dla tego stylu przywiązania jest poczucie bezpieczeństwa, a także zaufanie do matki – dostępnej, wrażliwej, otwartej na potrzeby dziecka. Dzieci, u których wykształciła się więź ufna potrafią bawić się dłużej i z większym skupieniem i uwagą niż dzieci z więzią lękową. Okazują one również więcej pozytywnych emocji. Można je scharakteryzować jako empatyczne, posłuszne, inicjujące różnorodne działania, o wysokich kompetencjach społecznych. Postrzegają same siebie jako wartościowe, skuteczne i otwarte w kontaktach z innymi ludźmi, są bardziej odporne psychicznie, współpracujące, niezależne, zdolne do autorefleksji oraz kontrolowania własnych emocji.

Lękowo-ambiwalentny styl przywiązania

Rozpoznawano u dzieci silnie zaniepokojonych podczas nieobecności matki, które jednak nie próbowały jej poszukiwać, a skłaniały się bardziej ku sygnalizowaniu protestu wobec zaistniałej sytuacji. Po powrocie matki prezentowały sprzeczne zachowania – jednocześnie ją odrzucały i szukały kontaktu z nią. Zachowania te wynikały z braku pewności o dostępności i przewidywalności zachowań matki, której reakcje były dla dziecka niespójne, co wywoływało jego niepokój i osłabiało poczucie bezpieczeństwa. Dzieci u których wykształcił się ten styl przywiązania postrzegają siebie jako osoby o niskiej skuteczności i niewielkich możliwościach wpływania na innych oraz zaspokajania swoich potrzeb emocjonalnych. Cechuje ich lęk i niepewność w kontaktach społecznych, nieumiejętność radzenia sobie w sytuacjach trudnych, stała zależność od innych (choć w niewielkim stopniu), brak przekonania o własnej sprawczości i umiejętności panowania nad sobą, a także poczucie frustracji.

Unikający styl przywiązania

Stwierdzono wśród dzieci, które nie okazywały w żaden sposób swojego zaniepokojenia nieobecnością matki, po powrocie ignorowały ją, akceptując jej opiekę na równi z opieką obcych osób. Dzieci te sprawiały wrażenie samodzielnych, obojętnych wobec rozłąki z matką i jej powrotu, co mogło być błędnie interpretowane jako spokój. Styl ten wykształca się wówczas, gdy pomimo silnej potrzeby kontaktu z opiekunem nie jest on dostępny, ignoruje potrzeby dziecka, nie reaguje na nie, co uruchamia u dziecka mechanizmy obronne mogące prowadzić do unikania bliskiego kontaktu i poczuciem frustracji. Dzieci z takim stylem przywiązania mają poczucie niskiej sprawczości i skuteczności, w kontaktach rówieśniczych mogą być nastawione wrogo lub zdystansowane. Są lękliwe i uległe, hamują negatywne emocje by uniknąć odrzucenia. Często izolują się od innych, nie potrafią funkcjonować w społeczeństwie, starają się unikać głębokich relacji, mają także bardzo niską samoświadomość.

Zdezorganizowany styl przywiązania

Występuje u dzieci, których zachowań nie można jednoznacznie przypisać do żadnego z wyżej określonych stylów. Charakteryzuje się zachowaniami niespójnymi, sprzecznymi ze sobą, stereotypowymi, bez intencji i celu. Ten styl przywiązania powstaje kiedy dziecko traktuje matkę jednocześnie jako obiekt dający poczucie bezpieczeństwa, ale również źródło zagrożenia. Jest to efekt reakcji na stałe krzywdzenie lub zaniedbywanie dziecka przez matkę, bądź też nieumiejętność poradzenia sobie przez matkę z własnymi traumatycznymi przeżyciami czy stratą. Dzieci o tym typie przywiązania często wycofują się z relacji, dodatkowo są silnie pobudzone i rozregulowane emocjonalnie, nieporadne, lękliwe, zdezorientowane, mają silną potrzebę czujności i kontrolowania otoczenia.

Wykształcone we wczesnym etapie życia człowieka wzorce przywiązania determinują jego dalszy rozwój, a także wpływają zarówno na jego obecne, jak i przyszłe funkcjonowanie.

Style przywiązania a związki w dorosłym życiu

Liczne badania dowodzą wpływ wykształconych we wczesnym dzieciństwie stylów przywiązania, na zdolności do budowania związków uczuciowych w dorosłości. Osoby o bezpiecznym stylu przywiązania budują korzystne związki uczuciowe, posiadają kompetencje niezbędne do stworzenia satysfakcjonującej relacji. Osoby o unikającym stylu przywiązania skłaniają się bardziej ku życiu w odosobnieniu, mają duże trudności z nawiązywaniem bliskich relacji. Często mogą się czuć zażenowanie, poirytowanie lub zdenerwowanie zachowaniami osób z którymi pozostają w bliskiej relacji, co dowodzi ich pragnienia nawiązania bliskości. Osoby o stylu lękowo-ambiwalentnym przeważnie funkcjonują w stanie stałego niepokoju, a także odczuwają niedostateczne okazywanie uczuć ze strony partnera, co wynika wprost z braku poczucia bezpieczeństwa. Co ciekawe osoby lękowo-ambiwalentne posiadają zdolność okazywania uczuć wobec partnera, a także zdolność współodczuwania, jednak na skutek zaburzonego wizerunku relacji ja-partner niejednokrotnie są wewnętrzne wahania.

Osoby o bezpiecznym stylu przywiązania prezentują znacznie wyższe kompetencje społeczne oraz inteligencję emocjonalną. Można stwierdzić również, że niedostatek rodzicielskiego wsparcia, a także negatywne reakcje opiekunów w ciężkich emocjonalnie dla dziecka sytuacjach zaburzają rozwój zdolności rozpoznawania emocji. By pomóc dziecku rozwijać wrażliwość emocjonalną warto skłaniać je do refleksji wobec przeżywanych sytuacji emocjonalnych, a także okazywać mu akceptację.

Podsumowanie

Osoby u których wykształcił się bezpieczny styl przywiązania mają znacznie lepiej rozwiniętą inteligencję emocjonalną, a także zdolności działania w sferze społecznej, co z pewnością ułatwia im funkcjonowanie w bliskich relacjach uczuciowych. Natomiast osoby u których wykształciły się style przywiązania lękowo-ambiwalentny oraz unikający mają istotnie niższy poziom inteligencji emocjonalnej, co wprost wiąże się z tym, że zarówno wyrażanie, jak i odczytywanie emocji innych ludzi przychodzi im z trudnością, wskutek czego również gorzej funkcjonują w bliskich relacjach uczuciowych.

Jeśli zainteresował Cię ten temat, chcesz przyjrzeć mu się bliżej, dowiedzieć się więcej o sobie w kontekście Twojego własnego stylu przywiązania oraz jego wpływu na Twoje związki skontaktuj się ze mną i umówmy się na spotkanie.

Szczegóły na stronie:
www.fabrykarelacji.com.pl


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s